Ketenaanpak textiel

In Nederland kopen en gebruiken we grote hoeveelheden textiel. En na gebruik danken we het af. Bij textiel denken we meestal aan mode en kleding. Maar het gaat ook over beddegoed en gordijnen en technisch textiel. Dat is textiel dat bijvoorbeeld wordt gebruikt in de auto- en vliegtuigindustrie, de medische sector en de weg- en waterbouw. In Nederland werken de textielretail, textielinzamelaars en -sorteerders, afvalverwerkers, NGO's en de overheid samen aan de verduurzaming van de textielketen. Internationaal werken overheidsorganisaties van Engeland, Denemarken en Nederland samen met Made By in het European Clothing Action Plan.

Milieudruk textiel

De milieudruk van textiel is groot. Die zit vooral in het begin van de textielketen en dan vooral bij katoenteelt. Een derde van de wereldwijde textielstroom bestaat uit katoen. De milieudruk is ook groot door het hoge energie-, water- en chemicaliënverbruik bij de productie van garens, stoffen en de confectie. Als we er eenmaal kleding van hebben gemaakt, kost het wassen en drogen veel energie en water. Bovendien draagt het wassen van textiel bij aan de plastic soep doordat kunststofvezels met het waswater weg spoelen. Op deze punten van de keten valt milieuwinst te behalen.

Milieuwinst behalen

Milieuwinst is overal in de keten mogelijk: bij producenten, modebedrijven, consumenten en recyclers. Dat kan door te kiezen voor duurzame materialen. Bijvoorbeeld door katoen te gebruiken dat op een minder belastende manier is geteeld. Of door katoen te vervangen door een ander gewas dat minder belastend is voor milieu, zoals hennep of vlas (linnen). Ook kunststoffen gemaakt van natuurlijk materiaal zoals viscose kunnen voor vermindering van milieudruk zorgen. Deze alternatieven zijn goed voor de biodiversiteit en vergen minder gebruik van kunstmest en bestrijdingsmiddelen.

Ook kunnen modebedrijven milieuwinst boeken door te werken aan circulair textiel en de textielkringloop beter te sluiten. Daarvoor is wel samenwerking nodig met leveranciers en textielfabrieken. De laatste kunnen daarnaast ook met eenvoudige maatregelen veel energie, water en dus kosten besparen. Tot slot is winst te behalen door de levensduur van textiel te verlengen. Daar kunnen modebedrijven wat aan doen met hun design en kwaliteit. Tot slot kunnen ook andere soort bedrijven bijdragen aan duurzaamheid. Denk bijvoorbeeld aan wasmachines en wat deze nodig hebben aan energie en water. Met filters zou de emissie van vezels naar het oppervlaktewater verminderd kunnen worden.

Consumenten kunnen ook veel doen door bewuster te kopen, anders te wassen, kleding langer te dragen, te repareren en het textiel na het afdanken gescheiden in te leveren.

Meer informatie over de milieudruk van textiel vindt u in het CE-rapport in het Nederlands en het CE-rapport in het Engels. In 2015 is door CE Delft een aanvullend rapport (pdf, 1.2 MB) geschreven met milieu-informatie voor Milieu Centraal. Daar wordt ingegaan op de milieu-impact van enkele vezeltypen waarover discussie is, zoals verschillende katoensoorten, en worden verschillende andere aspecten van de keten besproken die impact hebben op het milieu zoals transport en recycling. Ook worden verschillende ranking-systemen met elkaar vergeleken.

Projectontwikkeling

Om de milieudruk van de textielketen te verminderen, werkt een aantal organisaties al een aantal jaar samen aan verduurzaming mode en textiel. Gezamenlijk voeren de organisaties talrijke projecten uit. Sinds 2016 gebeurt dat in het kader van het MVO-convenant Duurzame mode en textiel. Rijkswaterstaat Leefomgeving treedt op als adviseur en procesbegeleider namens het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Daarnaast adviseert Rijkswaterstaat over duurzaam inkopen van bedrijfskleding en textiel binnen de rijksoverheid.

Duurzame modeketen

De textielretail, inkopers en ontwerpers van kleding werken aan het duurzamer maken van de collecties in de winkel. Er zijn diverse projecten uitgevoerd. De brancheorganisaties van modebedrijven hebben samen met NGO's en de overheid daarover afspraken gemaakt in het MVO-convenant.
Meer informatie is te vinden op de website Groen is de rode draad en die van de SER.

Optimaliseren textielrecycling en circulaire ecnomie

Vertegenwoordigers van de textielinzamelaars en –sorteerders, afvalverwerkers en modebedrijven werken samen om ervoor te zorgen dat hergebruik van kleding en recycling van textielvezels toeneemt en verbetert. Zie voor projecten de pagina optimaliseren textielrecycling.

Bedrijfskleding maatschappelijk verantwoord inkopen

Bedrijfskleding is in vergelijking met de mode een overzichtelijke keten. De overheid is een grootverbruiker van bedrijfskleding. Als inkoper kan de overheid duurzame bedrijfskleding bevorderen door bij de aanbesteding eisen te stellen. De rijksoverheid geeft kennis en ervaring door aan inkopers van bedrijfskleding bij andere overheden. Ook inkopers voor de consumentenmarkt kunnen daarvan gebruik maken.

Zie ook:

Het beleid voor gescheiden ingezameld/afgegeven textiel (inclusief schoeisel) in sectorplan 5 van het Landelijk Afvalbeheerplan 3.


Roadmap Circulair Textiel

De Roadmap Circulair Textiel wil textiel langer gebruiken en van afgedankt textiel weer bruikbare vezels maken. Download de samenvatting (pdf, 664 kB) of de flyer (pdf, 356 kB).

Download the Road map for the Dutch textile industry or the flyer (in English).