Wegwerpplastic

Producenten – met inbegrip van importeurs – hebben meer verantwoordelijkheden gekregen om het gebruik van wegwerpplastic te verminderen en meer van dit soort plasticafval in te zamelen en te recyclen.

De reden hiervoor is dat de hoeveelheid kunststofzwerfafval in oceanen en zeeën steeds meer toeneemt en hiermee ook de schadelijke effecten voor het milieu en de gezondheid. Daarnaast is er economische schade, omdat waardevol materiaal verloren gaat. Ook heeft het gebruik van steeds meer wegwerpplastic de manier van produceren en consumeren minder efficiënt gemaakt en meer afval opgeleverd.

Wat is wegwerpplastic?

Wegwerpplastic is een kunststofproduct voor eenmalig gebruik.  Dit wordt ook single-use plastic genoemd (SUP).

De uitgebreide omschrijving is:

Wegwerpplastic is een product dat geheel of gedeeltelijk van kunststoffen is gemaakt en niet werd bedacht, ontworpen of in de handel gebracht om binnen zijn levensduur meerdere cycli te maken door te worden teruggestuurd naar een producent om opnieuw gevuld te worden of opnieuw gebruikt te worden voor het doel waarvoor het gemaakt was.

Om welke producten gaat het?

Niet voor al het wegwerpplastic gelden er regels. Het gaat alleen om de producten die vermeld staan in het Besluit verpakkingen en in het Besluit kunststofproducten voor eenmalig gebruik:

In het Besluit verpakkingen staan de volgende soorten wegwerpplastic vermeld:

  • drinkbekers
  • drankverpakkingen en drankflessen van maximaal 3 liter
  • voedselverpakkingen
  • voedselverpakkingen, drankverpakkingen, drinkbekers gemaakt van geëxpandeerd polystyreen
  • zakjes, wikkels
  • lichte plastic draagtassen

In het Besluit kunststofproducten voor eenmalig gebruik staan vermeld:

  • bestek, borden, roerstaafjes, rietjes
  • ballonnen, ballonstokjes
  • vochtige doekjes
  • tampons, inbrenghulzen voor tampons, maandverbanden
  • katoenen wattenstaafjes
  • tabaksproducten met filters, losse filters voor tabaksproducten

Ook zijn er regels voor producenten van:

  • kunststofhoudend vistuig
  • alle producten gemaakt van oxo-degradeerbare kunststoffen

Welke regels gelden voor u?

Er zijn veel soorten wegwerpplastic, en per soort product kunnen de regels anders zijn. Ook zullen sommige regels nog worden uitgewerkt en treden andere, al bekende regels pas later in werking. Daarom is het nu nog niet mogelijk om alle regels voor wegwerpplastic hier uit te leggen. Op de site van de Rijksoverheid kunt u nagaan welke regels nu al wel gelden.

De regels kunnen onder meer gaan over de (financiële) verantwoordelijkheid van producenten voor hun producten in de afvalfase. Dit gaat over:

  • de inzameling
  • het opruimen
  • het vervoer
  • de verwerking

Ook kunnen producenten verantwoordelijk zijn gemaakt voor:

  • markering op hun producten
  • bewustwording van consumenten

Sommige producten mogen helemaal niet meer in de handel worden gebracht, dit zijn:

  • producten vervaardigd uit oxo-degradeerbaar plastic, zoals tasjes en flesjes
  • specifieke wegwerpplastics, namelijk borden, bestek, roerstaafjes, rietjes, wattenstaafjes, ballonstokjes en drank- en voedselverpakkingen van geëxpandeerd polystyreen (een soort piepschuim)