Vooronderzoek

Op veler verzoek heeft Rijkswaterstaat standaardsets van kleuren, namen en pictogrammen voor afvalscheiding ontwikkeld. Door vooronderzoek is door ontwerpers en gedragsonderzoekers naar allerlei aspecten gekeken die invloed hebben op de begrijpelijkheid en herkenbaarheid.

Ontwikkeling

In het najaar van 2016 is gestart met een vooronderzoek naar de huidige communicatie over afvalscheiding in Nederland. Tegelijk werd ook een onderzoek gedaan naar de beste begrippen voor afvalstromen. Op basis hiervan zijn de eerste ontwerpen gemaakt. Deze zijn vervolgens besproken met gedragsexperts. Dat leidde tot de conceptontwerpen die zijn getest bij het grote publiek. Op basis daarvan zijn de definitieve ontwerpen vastgesteld. Na diverse verzoeken zijn er ook pictogrammen ontwikkeld voor textiel en bekers. De bijbehorende ‘Richtlijnen voor gebruik (pdf, 592 kB)’ van de pictogrammen en het ‘Stappenplan herkenbare afvalscheiding’ zijn daarop ook aangepast. Rijkswaterstaat bekijkt of er ook pictogrammen ontwikkeld worden voor grof afval, KCA, luiers en frituurvet.

Belangrijke conclusies

De belangrijkste zaken die uit de vooronderzoeken zijn gekomen:

  • De kleuren oranje, blauw, geel, groen en grijs zijn het meest ingeburgerd en sluiten aan bij de landelijke communicatie van materialenorganisaties.
  • Het pictogram kan het beste één product zijn dat een representant wordt voor de afvalstroom. Meerdere producten zijn per definitie slechts een kleine selectie uit de vele producten die in de afvalstroom mogen. Eén beeld zorgt voor snelle herkenning in verschillende situaties.
  • GFT is een goed ingeburgerde afkorting die de meerderheid van de mensen herkent. Als de benaming ‘GFT en Etensresten’ wordt gebruikt in plaats van alleen ‘GFT’ wordt deze afvalstroom significant beter gescheiden.
  • Voor de papierstroom wordt er juist beter gescheiden als de benaming ‘Papier’ wordt gebruikt in plaats van ‘Papier en Karton’. In dat laatste geval worden drinkpakken bijvoorbeeld vaker verkeerd weggegooid.
  • Voor de gecombineerde stroom PMD is het verstandig om de namen uit te schrijven en worden de begrippen plastic, blik en drinkpakken het beste begrepen.
  • Bij de plastic stroom scheiden de meeste mensen zoals ze dat thuis gewend zijn. De verschillende pictogrammen en benamingen voor varianten kunnen dat niet ondervangen.
  • Voor textiel zijn diverse aspecten van belang bij de inzameling. Deze konden helaas niet allemaal in het pictogram verwerkt worden. Bij de test bleek de naam Kleding en Textiel met een pictogram van een t-shirt en een theedoek het beste te worden begrepen. Ook had het publiek een voorkeur voor de kleur paars boven roze.
  • Bij bekers was de belangrijkste vraag of er specifieke pictogrammen voor bijvoorbeeld plastic en kartonnen bekers ontworpen moesten worden. Doordat er vele variaties zijn die bovendien voor gebruikers lastig te begrijpen zijn, is uiteindelijk gekozen voor een generiek pictogram. Aanvullende communicatie is hierbij nodig.

Meer weten?

Wilt u meer weten, download dan hier de rapporten:

Heeft u nog vragen? Neem contact op met de Helpdesk Afvalbeheer.