Afvalstoffenheffing in 2018

Net als voorgaande jaren onderzocht Rijkswaterstaat de ontwikkeling van de afvalstoffenheffing en de kosten die gemeenten maken voor de inzameling en verwerking van huishoudelijk afval (de afvalbeheerkosten). In deze samenvatting vindt u de belangrijkste conclusies.

Kleine daling afvalstoffenheffing

De gemiddelde afvalstoffenheffing daalde in 2018 met 1%. Dit is het 9e achtereenvolgende jaar dat de afvalstoffenheffing daalt. De heffing is afhankelijk van de grootte van het huishouden. Gemiddeld betaalde een huishouden €232 per jaar. Een eenpersoonshuishouden betaalde €198 en een meerpersoonshuishouden €250 per jaar.

De daling van de afvalstoffenheffing kan deels worden verklaard. Bedragen die gemeenten ontvangen voor de gescheiden kunststofinzameling kunnen de kosten van het afvalbeheer verlagen. Ook zorgt een daling van de hoeveelheid restafval voor lagere kosten.

Doorberekenen van kosten

De afvalbeheerkosten per huishouden waren in 2018 gemiddeld €241. Dit is 0,6% minder dan in 2017. Gemeenten berekenden een deel van de minder te maken kosten door aan hun inwoners. Niet elke gemeente rekent alle kosten door aan de particuliere huishouden. Ten opzichte van 2017 is de kostendekking met 0,4% gedaald tot 96,5% in 2017.

Grote spreiding afvalstoffenheffing

De spreiding in de hoogte van de gemiddelde afvalstoffenheffing per gemeente is groot. In de vijf ‘duurste’ gemeenten zijn de kosten hoger dan 350 euro per huishouden. In de vijf ‘goedkoopste’ gemeenten is dit minder dan 125 euro per huishouden. Gemeenten met lage afvalbeheerkosten hebben over het algemeen tariefdifferentiatie op afvalaanbod (diftar) ingevoerd.

Kaart van Nederland met per gemeente de hoogte van de afvalstoffenheffing in 2018

Bekijk de interactieve kaart 'Hoogte afvalstoffenheffing per gemeente'

Meer gemeenten met diftar

Het aantal gemeenten met tariefdifferentiatie op afvalaanbod (diftar) stijgt gestaag. In 2018 heeft 50 procent van de gemeenten diftar. In 2017 was dit 46 procent. Diftar wordt vooral toegepast in kleine, weinig tot niet-stedelijke gemeenten buiten de Randstad. Een uitzondering vormen Maastricht en Nijmegen die welbuiten de Randstad liggen maar tot de grotere steden van Nederland tellen. Dit jaar woont een derde (34 procent) van de aangeslagen huishoudens in een gemeente met diftar. In 2017 was dit 33 procent.

Kaart van Nederland met gemeenten met en zonder diftar

Bekijk de interactieve kaart 'Diftar per gemeente', zoom in naar kaartlagen

Afvalbeheerkosten van gemeenten met diftar gedaald

De afvalbeheerkosten zijn in gemeenten met diftar gemiddeld lager dan in overige gemeenten. Uit het onderzoek blijkt dat in gemeenten met diftar over het algemeen inwoners hun afval meer gescheiden aanbieden, waardoor er minder restafval ontstaat. De kosten voor de verwerking van het restafval komen hierdoor lager uit. In 2018 kostte de inzameling en verwerking van het restafval per huishouden gemiddeld €199; een daling van €3,16 ten opzichte van 2017. In gemeenten waar een vast tarief werd geheven – ongeacht de grootte van het huishouden – stond de teller op €275 per huishouden, een verhoging van €2,99 ten opzichte van 2017. De forse daling van het vaste tarief in 2015 komt voornamelijk omdat Rotterdam overging van een vast tarief naar een tarief gebaseerd op het aantal personen. Rotterdam woog met meer dan dertig procent van de huishoudens en een hoge afvalstoffenheffing zwaar mee in de cijfers van een vast tarief. Hiermee is ook de piek te verklaren.

Eigen inzameldienst

Bijna 1 op de 5 gemeenten heeft een eigen inzameldienst. Dat zijn vooral de grotere gemeenten. In de overige gemeenten verzorgt een buurgemeente, gemeentelijk samenwerkingsverband, overheidsvennootschap, particulier bedrijf of een combinatie van verschillende bedrijven de afvalinzameling. Over het algemeen huren vooral kleinere gemeenten particuliere bedrijven in.

kleine afbeelding van de kaart van Nederland met organisatievormen

Bekijk de interactieve kaart 'Organisatievorm', zoom in naar kaartlagen

Meer weten over afvalcijfers?

Een groot deel van deze gegevens is direct beschikbaar via onze online afvaldatabase. Hier houdt Rijkswaterstaat op gemeentelijk en landelijk niveau de cijfermatige informatie over afval in Nederland bij.

Download het volledige rapport:

Afvalstoffenheffing 2018.