VANG Buitenshuis

Het programma VANG Buitenshuis helpt de kantoor-, winkel- en dienstensector (KWD-sector) om voor 2022 de 2 miljoen ton restafval die vrijkomt - en die vergelijkbaar is met huishoudelijk afval - te halveren naar 1 miljoen ton. Het doel is meer te recyclen, minder grondstoffen te gebruiken en zo een stap te zetten naar een circulaire economie.

De KWD-sector bestaat uit ruim 1 miljoen bedrijven in overheid, onderwijs, vrije tijd, vervoer, winkels, horeca, handel, zorg en zakelijke dienstverlening. Deze sector produceert 5,3 miljoen ton afval per jaar. Daarvan wordt nu nog maar de helft gerecycled, dus er valt nog veel te winnen.

Bovendien gaat het om plekken waar iedereen dagelijks komt. Daardoor heeft de sector de potentie om bewustwording te creëren, gedrag te beïnvloeden en te laten zien: we zetten samen de stappen die nodig zijn voor een circulaire economie.

Werkwijze

Het meerjarenprogramma van 2014 tot en met 2022 bestaat uit drie fasen:

  • 2014 – 2016: Aan de slag met koplopers en onderzoek
  • 2017 – 2019: Aanpak overkoepelende knelpunten
  • 2020 – 2022: Stimuleren van deelsectoren

Vanaf 2017 pakken we dus de overkoepelende knelpunten aan die er zijn voor vermindering van restafval in de KWD-sector. Waar werken we aan?

  • Slimme logistiek
    De inzameling van bedrijfsafval efficiënter en makkelijk maken.
  • Plastic verpakkingen
    De inzameling en recycling van verpakkingen uit bedrijfsafval op gang brengen.
  • Afvalscheiding en gedrag van medewerkers en bezoekers
    Afval voorkomen en zorgen dat mensen afval in de juiste bak doen. Dit is een samenwerking met VANG HHA.
  • Wegwerpproducten en on-the-go verpakkingen
    Het gebruik van eenmalige koffiebekers, papieren handdoekjes en on-the-go verpakkingen verminderen. En als we ze toch gebruiken, hoe zorgen voor een goede recycling?
  • Grof afval en hergebruik
    Ontstaan van grof afval bij de dienstensector voorkomen, bijvoorbeeld door circulair inkopen. En hergebruik bevorderen, bijvoorbeeld door reparatie en tweedehands markten.
  • Aandacht voor afval en grondstoffen
    Afval- en grondstoffenmanagement relevant maken voor dienstenbedrijven. Welke kennis en stimulering kunnen zij gebruiken?

Ook in deze tweede fase werken we samen met koplopers aan het ondersteunen en stimuleren van de verschillende sectoren. We doen proeven en onderzoek en zorgen voor kennisverspreiding via bijeenkomsten en artikelen.

Wat is al bereikt?

Onderzoek

Onderzoek KWD-sector

Het onderzoek naar het afval van de KWD-sector geeft een beeld van alle negen sectoren en subsectoren, belangrijke bedrijfsprocessen en de kansen voor het verminderen van het restafval.

Onderzoek wet- en regelgeving in Nederland en andere landen

We hebben twee onderzoeken uitgevoerd naar de wet- en regelgeving voor het afval van de KWD-sector in Nederland, en in andere landen in Europa. Door te kijken naar het beleid, de wet- en regelgeving en hoe dit in de praktijk wordt toegepast, krijgen we zicht op wat er in Nederland nog beter kan.

Koploperprojecten

Green Deal NS en ProRail

Het doel van de Green Deal van NS en ProRail is om de hoeveelheid afval in treinstations en treinen in 2020 te verminderen naar 9.000 ton. Dit is 25% minder dan de 12.000 ton in 2014. Daarnaast is het doel om reizigers te stimuleren om 75% van hun 9.000 ton afval te scheiden om zo meer en beter te kunnen recyclen.

Green Deal Afvalvrije Festivals

Het doel van de Green Deal afvalvrije festivals is 25% afvalreductie, 50% afvalscheiding, hergebruik, recycling en kennisuitwisseling. Deelnemers zijn het ministerie van I&M, NederlandSchoon, Green Events Nederland en negen festivals: Amsterdam Open Air, DGTL, Extrema Outdoor, Into The Great Wide Open, Mysteryland, Solar Weekend, Welcome to the Future, de Zwarte Cross en de Vierdaagsefeesten Nijmegen.

Afvalscheiding in de openbare ruimte

Vanuit het kenniscentrum zwerfafval Gemeente Schoon hebben we sinds 2012 met gemeenten diverse proeven gedaan met het scheiden van afval in de openbare ruimte. De ervaringen zijn nu door VANG Buitenshuis gebundeld in de publicatie ‘Afval scheiden in de openbare ruimte, tips en ervaringen uit de praktijk’.

Afvalvrije scholen

Basisscholen en middelbare scholen scheiden hun afval tot nu toe nauwelijks. In een proef met 11 scholen hebben we onderzocht hoe dat beter kan. Vervolgens hebben we bekeken wat de mogelijkheden zijn voor opschaling naar meer scholen. De ervaringen en conclusies zijn gebundeld in twee rapporten.

Afvalreductie in het personenvervoer

De sector personenvervoer kenmerkt zich door een overzichtelijk aantal partijen en een bereik onder vrijwel alle Nederlanders. Iedereen reist immers, of het nu met de auto, bus, tram, metro, trein, veerboot of het vliegtuig is.

Met het rapport ‘Afvalreductie in het personenvervoer’ kunnen vervoersorganisaties, decentrale overheden en andere betrokkenen aan de slag met het verminderen van afval van reizigers.

Overkoepelende knelpunten

Overzicht ontwerpen afvalscheiding juli2017

Herkenbare afvalscheiding

Op veler verzoek heeft Rijkswaterstaat standaardsets van kleuren, namen en pictogrammen voor afvalscheiding ontwikkeld. Deze pictogrammen zijn nu rechtenvrij beschikbaar gesteld. Het doel is meer afvalscheiding en betere kwaliteit door betere herkenbaarheid en uniformiteit.

Om afvalscheiding te bevorderen zijn alleen kleuren, namen en pictogrammen natuurlijk niet voldoende. In de ‘Richtlijn herkenbare afvalscheiding’ staan de belangrijkste aanvullende maatregelen voor afvalscheiding in de (semi)openbare ruimte, in organisaties en bij huishoudelijk afvalinzameling voor u op een rij.

Afvalscheiding als nieuwe gedragsnorm

In het voorjaar van 2017 deelde een kleine groep bedrijven en kennisinstellingen hun ervaringen en inzichten over afvalscheiding buitenshuis met elkaar. In het boekje vindt u inspirerende ervaringen en belangrijke randvoorwaarden voor afvalscheiding als nieuwe norm.

Project Slimme Logistiek Bedrijfsafval

Eén van de knelpunten voor het gescheiden inzamelen van bedrijfsafval uit KWD-sector (vergelijkbaar met huishoudelijk afval) is dat de inzameling inefficiënt is. Er wordt weinig gescheiden ingezameld waardoor de schaalgrootte voor efficiënt inzamelen ontbreekt. De kosten die hiermee gepaard gaan vormen een belemmering voor bedrijven om het afval gescheiden aan te bieden. Daarnaast veroorzaakt de inefficiënte logistiek met name in stedelijke gebieden een reeks andere problemen, zoals congestie, uitstoot en geluidsoverlast. Het project Slimme Logistiek onderzoekt oplossingen om de logistiek van bedrijfsafval efficiënter te maken.

Van Afval naar Grondstof in de cultuursector – een verkenning

De cultuursector is afvalintensief en afvalpreventie en scheiding zijn niet vanzelfsprekend. Toch zijn er interessante voorbeelden in de cultuursector te vinden die laten zien dat er maatschappelijke én financiële winst te halen valt. Een verkenning laat zien dat er met een beperkte groep instellingen meer dan de helft van de sector wordt bereikt, wanneer je het afzet tegen bereikt publiek en hoeveelheid afval.