Samen op weg naar een circulaire GWW-sector

De ontwikkeling van een materialenpaspoort, aanpassing van DuboCalc, het Betonakkoord, ervaring opdoen met circulair aanbesteden en ontwerpen, een modulair viaduct... Dat zijn manieren waarop Rijkswaterstaat samen met partners uit de grond-, weg- en watersector (GWW) toewerkt naar een circulaire economie, oftewel een economie zonder afval.

In 2030 werkt Rijkswaterstaat circulair

Nederland wil in 2050 een circulaire economie zijn. Het kabinet heeft hiervoor in 2016 het Rijksbrede Programma Circulaire Economie vastgesteld. Een van de vijf speerpunten daarin is de bouw, inclusief de GWW-sector.

Rijkswaterstaat gebruikt als grootste opdrachtgever in de bouw veel materialen en voelt een grote verantwoordelijkheid om de milieubelasting die dit met zich meebrengt, te verlagen. We willen daarom al in 2030 circulair werken. Wat betekent dit en hoe krijgen we dat voor elkaar?

Circulair ontwerpen en bouwen

We gaan al bij het ontwerp van een snelweg of viaduct goed nadenken over het toekomstige (her)gebruik van alle onderdelen en materialen. Rijkswaterstaat werkt bijvoorbeeld mee aan het eerste circulaire viaduct van Nederland. Dit is een modulair viaduct dat uit een soort legoblokken bestaat. Je kunt het volledig uit elkaar halen, elders opnieuw gebruiken of aanpassen aan meer of minder verkeer.

Grondstoffenbank

Eigenlijk wordt ons beheergebied een grondstoffenbank vol voortdurend hernieuwbare grondstoffen. Daardoor hoeven we geen nieuwe primaire grondstoffen aan te spreken. We gebruiken bijvoorbeeld beton dat vrijkomt uit oude bouwwerken om hoogwaardig nieuw beton te maken.

Materialenpaspoort

Een instrument om alle onderdelen en grondstoffen in onze bouwwerken inzichtelijk te maken, is het materialenpaspoort. Hier werken we samen met de markt aan. Marktpartijen moeten deze informatie in de toekomst ook kunnen leveren bij de aanleg of bij beheer en onderhoud van bouwwerken.

Circulair inkopen

Inkoop is een krachtig middel om circulariteit te bereiken. Rijkswaterstaat wil de inkoop zo organiseren dat hoogwaardig hergebruik vanzelfsprekend wordt. We wegen nu al in aanbestedingen de milieueffecten van materiaalgebruik mee, zoals die van grondstoffenwinning en CO2-emissies. We willen echter nog preciezer de herkomst en de toepassing bij het einde van de levensduur van materialen meewegen. Dit vereist aanpassing van de DuboCalc-methodiek.

Leren in projecten

Circulariteit staat nog in de kinderschoenen. We doen daarom samen met andere overheden en kennisinstellingen ervaring op in bestaande projecten. Een voorbeeld is InnovA58. We willen de A58 'circulair' verbreden, met innovaties als volledig recyclebaar asfalt en modulaire viaducten. Wat nu al mogelijk is realiseren we circulair, maar het doel is vooral om samen kennis op te bouwen.

Ketensamenwerking

Alleen door met de hele keten – van grondstoffenwinning tot sloop en recycling – samen te werken is het mogelijk om materiaalketens gesloten te maken en afval uit te bannen. Dit doen we bijvoorbeeld via het Betonakkoord en de Asfalt Impuls. We kijken hoe we de materiaalstromen 'gesloten' kunnen krijgen. Bijvoorbeeld met compleet hernieuwbaar asfalt op basis van biobased bitumen.

Zo werken we samen met onze partners aan een circulaire GWW-sector, waarin afval niet meer bestaat.