Thema's in de aanpak van zwerfafval

Beleid

Belangrijk elementen in een effectieve aanpak zijn heldere doelen en inzicht in de situatie. Op basis daarvan kunt u de maatregelen in een tijdspad bepalen. Een effectieve aanpak is integraal en bestaat uit samenwerking met burgers en andere organisaties. Bekijk de quickscan voor een zwerfafvalaanpak en de Monitoringstool voor meer informatie over hoe u het kunt aanpakken. Wilt u inzicht krijgen in de effectiviteit van uw aanpak en handvatten om te sturen? Schrijf u dan in voor de Benchmark Schoon.

Gebied

Bepaalde gebieden vervuilen sneller of zijn belangrijk voor het aanzien van uw gemeente. Bijvoorbeeld een winkelcentrum, park of schoolomgeving. Het is belangrijk om hier extra aandacht aan te besteden. Ook sommige doelgroepen verdienen soms extra aandacht. Zorg er dus voor dat de aanpak rekening houdt met het gebied en doelgroep. Kijk op de kenniswijzer naar handvatten voor deze onderwerpen.

Beheer

Gemeenten hebben een belangrijke rol in het beheren van de openbare ruimte. Vaak moet dat tegen steeds lagere kosten en steeds vaker besteden gemeenten die taken uit. Beheer gaat over reinigen (beeldgestuurd, sturen op frequentie of beleving), monitoren (resultaten en aansturing), afvalvoorzieningen (juiste plek en voldoende?) inrichting (nodigt niet uit tot zwerfafval en gemakkelijk op te ruimen) en huishoudelijk afval (afval netjes aanbieden).

Gedrag

Gedrag is cruciaal in de aanpak van zwerfafval. We willen namelijk dat mensen hun afval in de afvalbak gooien. Werken aan gedragsverandering betekent werken aan motivatie, kennis en de juiste omgeving. Het begint met een gedragsanalyse dat leidt tot een beïnvloedingsstrategie. Maatregelen voor gedragsverandering zijn bijvoorbeeld nudges, campagnes, boetes of beloningen.

Aan de slag met gedrag? Het stappenplan gedragsverandering helpt u bij de gedragsanalyse en geeft ideeën voor maatregelen. De Handleiding Schoon Belonen geeft u inzicht in de werking van belonen en beloningssystemen in de bestrijding van zwerfafval. Meer weten over effectieve handhaving? Kijk dan op de kenniswijzer.

Participatie

Zonder hun hulp van bewoners, winkeliers, scholen en andere organisaties is het lastig om de buitenruimte zwerfafvalvrij te houden. Burgers nemen ook in toenemende mate zélf het initiatief om te zorgen voor een schone buurt. Hoe pakt u de samenwerking met andere partijen het beste aan? Wilt u samen met anderen uw zwerfafvalaanpak bepalen en afspraken maken? Doe dan de Serious game zwerfafval. In de Handreiking Adoptie van afvalbakken en de Menukaart participatie vindt u participatietips.