FAQ elektr(on)ische apparatuur

Wie heeft er producentenverantwoordelijkheid voor elektr(onische) apparatuur?

Producentenverantwoordelijkheid heeft de natuurlijke persoon of rechtspersoon die voldoet aan de definitie in de

Regeling afgedankte elektr(on)ische apparaten (AEEA), artikel 1.p.

  • 1.p.1 beschrijft de fabrikant gevestigd in Nederland die onder eigen merk in de handel brengt
  • 1.p.2 beschrijft de handelaar gevestigd in Nederland die onder zijn merk doorverkoopt
  • 1.p.3 beschrijft de importeur die in Nederland gevestigd is (om vast te stellen wie de importeur is kan naar het btw-tarief gekeken worden (nultarief))
  • 1.p.4 beschrijft de buitenlandse onderneming die rechtstreeks aan eindgebruikers hier in Nederland verkoopt (business to business of aan particulieren, van binnen of van buiten de EU).

De producent die aan een van deze omschrijvingen voldoet heeft verplichtingen voor de elektr(on)ische apparaten die hij in de handel brengt (‘in de handel’ zoals beschreven in art. 1.k van de regeling).

Het apparaat wat in de handel gebracht wordt moet daarbij onder de definitie van 1.f vallen en binnen het toepassingsgebied van artikel 2.

Zie om te bepalen of een apparaat onder de regeling valt de

Handreiking reikwijdte Regeling afgedankte elektr(on)ische apparatuur.

Welke verplichtingen horen bij producentenverantwoordelijkheid voor elektr(on)ische apparaten?

Bent u ‘producent’ volgens de regeling, dan heeft u (kort omschreven) de volgende verplichtingen:

- Zorgen voor gescheiden inzameling van door u in de handel gebrachte afgedankte elektr(on)ische apparatuur, afkomstig van particulieren en bedrijven.

- Zorgen dat de gescheiden inzameling en het vervoer van de gescheiden apparaten zo gebeurt dat verwerking optimaal kan verlopen.

- Behalen van verplichte minimuminzamelingspercentages. Gerekend in gewichtshoeveelheden. Oplopende percentages zijn vastgesteld voor de periodes 2014-2015, 2016-2019 en vanaf 2019.

- Zorgen voor passende verwerking van alle gescheiden ingezamelde afgedankte elektr(on)ische apparatuur. Volgens de best beschikbare technieken bij nuttige toepassing.

- Informatie voor gebruikers op het apparaat aanbrengen (doorgekruiste afvalbak). Dit mag bij sommige apparaten op de verpakking, de gebruiksaanwijzing en het garantiebewijs staan.

- Informatie verstrekken over het apparaat voor de verwerkingsinstallaties, voor de hergebruik en verwerking.

- Zorgen dat batterijen en accu’s eenvoudig uit het apparaat gehaald kunnen worden en informatie daarover geven (sommige apparaten zijn hiervoor uitgezonderd).

- Registreren en jaarlijks rapporteren bij het Nationaal (W)EEE Register

- Een producent gevestigd in Nederland moet om zijn verplichtingen in een andere lidstaat na te komen een ander in dat land machtigen. Een producent gevestigd in een andere lidstaat kan om zijn verplichtingen in Nederland na te komen een ander in Nederland machtigen.

Hoe kan een Nederlandse producent aan zijn verplichtingen voldoen?

Een producent kan individueel regelen om aan zijn verplichtingen te voldoen, of zich aansluiten bij een collectief van producenten.

Aansluiting bij een producentencollectief betekent in de praktijk dat de producent betaalt aan het collectief voor het systeem van inzameling en verwerking. Het collectief doet in veel gevallen ook de registratie bij het Nationaal (W)EEE Register namens deze producent. De producent blijft wel verantwoordelijk, maar door zich bij het collectief aan te sluiten maakt hij duidelijk dat hij zijn verantwoordelijkheid nakomt.

Zie voor een overzicht van de collectieve organisaties de website van het Nationaal (W)EEE Register.

Hoe kan een producent die binnen of buiten Europa is gevestigd en verplichtingen heeft in Nederland daaraan voldoen?

Deze producent kan een persoon/rechtspersoon in Nederland machtigen om namens hem te voldoen aan de uit de regeling voortvloeiende verplichtingen. Dit houdt in: de registratie uitvoeren en het aangeven hoe hij aan zijn inzamelverplichting voldoet. Vanaf dat moment is de gemachtigde verantwoordelijk voor het nakomen van de verplichtingen van de producent. De gemachtigde kan zich aansluiten bij een collectief.

Hoe kan een Nederlandse producent die verplichtingen heeft in een ander land van de Europese Unie daaraan voldoen?

Deze producent is verplicht om een persoon/rechtspersoon in dat andere land te machtigen om namens hem daar aan zijn verplichtingen te voldoen.

Kan een in het buitenland gevestigde fabrikant die zijn (geëxporteerde) producten in Nederland afzet zonder gebruik te maken van een (of meerdere) importeurs een gemachtigde in Nederland aanstellen om zijn verantwoordelijkheid om aan de verplichtingen te voldoen over te nemen?

Ja, dat kan.

Deze fabrikant valt onder de definitie van ‘producent’ volgens de Regeling afgedankte elektrische en elektronische apparatuur (artikel 1.p.4). En volgens artikel 21 van deze regeling kan deze fabrikant een natuurlijke persoon of rechtspersoon gevestigd in Nederland machtigen voor het nakomen van de verplichtingen die deze fabrikant als ‘producent’ volgens de regeling in Nederland heeft. Deze gemachtigde kan dan de verantwoordelijkheid overnemen van de buitenlandse fabrikant.

Kan een in het buitenland gevestigde fabrikant die zijn (geëxporteerde) producten in Nederland afzet via een (of meerdere) importeurs een gemachtigde in Nederland aanstellen om de verantwoordelijkheid over te nemen van deze importeurs om aan de verplichtingen te voldoen?

Administratief laten verzorgen door een derde kan wel, maar de verantwoordelijkheid over laten nemen van de importeurs kan niet.

In dit geval zijn de importeurs namelijk de verantwoordelijke ‘producent’ volgens de Regeling afgedankte elektrische en elektronische apparatuur (artikel 1.p.3).

Het ministerie heeft met een uitvoerige motivering (pdf, 45 kB)  toegelicht dat deze importeurs aanspreekbaar zijn en blijven voor hun producentenverantwoordelijkheid.

Uit oogpunt van administratieve lastenbeperking is het wel mogelijk dat een derde partij voor een (of meerdere) Nederlandse producenten (importeurs) bijvoorbeeld de registratie van producten die in de handel worden gebracht bij het Nationaal (W)EEE Register verzorgt. Maar dit is dan niet een ‘gemachtigde’ zoals in artikel 21 van de Regeling bedoeld wordt. De importeurs blijven juridisch verantwoordelijk en aansprakelijk. Zij (niet de buitenlandse fabrikant of de gemachtigde) moeten met naam (en de bijbehorende op de markt gebrachte apparatuur) in het Nationaal (W)EEE-Register zijn opgenomen (volgens artikel 19), waarbij het feitelijk niet uitmaakt wie de melding en registratie verzorgt. Hier zal de Inspectie voor Leefomgeving en Transport (ILT) op toezien.

Welke verplichtingen hebben verwerkers?

Bent u een verwerker van elektr(on)ische apparaten, dan heeft u de volgende verplichtingen:

- Zorgen voor passende verwerking van alle gescheiden ingezamelde afgedankte elektr(on)ische apparatuur. Dit volgens de best beschikbare technieken bij nuttige toepassing.

- Verwerkers moeten elk jaar voor 1 mei de door hen in het voorafgaande kalenderjaar verwerkte hoeveelheden melden bij het Nationaal (W)EEE Register.

Wat betekent passende verwerking?

Passende verwerking betekent:

  • naleving van scheidingseisen voor inrichtingen die inzamelen/verwerken (bijlage VII van de EU richtlijn), en
  • behalen streefcijfers voor nuttige toepassing, (bijlage V van de EU richtlijn).
  • verwerking volgens het WEEELABEX Treatment

Waarom verwerking volgens het WEEELABEX Treatment?

Producenten en afvalverwerkers hebben voorgesteld de verwerking uit te voeren volgens WEEELABEX. Dit voorstel is overgenomen door de overheid omdat dit duidelijk maakt dat de verwerking gebeurt volgens de de vereisten van de Europese richtlijn, en het geeft ook een gelijk speelveld voor de be- en verwerkers.

Werken volgens het WEEELABEX Treatment realiseert de passende verwerking richtlijn bijlage VII) en behalen van streefcijfers voor nuttige toepassing (richtlijn bijlage V). Er komt vanaf 1 juli 2015 een verplichte certificering volgens het WEEELABEX Treatment voor verwerkers.

Voor inzameling, vervoer en verwerking van koel- en vriesapparatuur geldt overigens NEN-EN 50574 en:2012 in plaats van WEEELABEX Treatment.

Waar vind ik als verwerker meer informatie over het certificering volgens WEELABEX Treatment?

Informatie over het certificeringstraject en de certificerende instanties/auditors is te krijgen via:

  • de branchevereniging voor verwerking, MRF(Metaal Recycling Federatie)
  • EERA (Europese Electronics Recyling Association)
  • NVMP(Nederlandse Verwijdering Metalelektro Producten)

Welke verplichtingen hebben detaillisten die elektr(on)ische apparaten aanbieden?

Detaillisten hebben de volgende verplichtingen, als het gaat om afgedankte elektr(on)ische apparaten:

- Oud voor nieuw innemen: bij verkoop en/of levering van een nieuw apparaat moeten ze gratis een gelijkwaardig type apparaat (met dezelfde functie) innemen. Vóór de verkoop moet het voor de klant zichtbaar zijn dat dit ingeleverd kan worden.

- Oud voor niets innemen: detailhandelszaken met een verkoopoppervlak van meer dan 400 m2 moeten een inzamelpunt hebben voor afgedankte apparaten kleiner dan 25 cm doorsnede (afkomstig van particulieren). Of ze moeten deze op een andere goede manier innemen. Er hoeft hierbij geen gelijkwaardig apparaat ingeleverd te worden.

Zie voor verdere uitleg de Nota van toelichting van de regeling, (de toelichting op artikel 4).

Welke apparaten vallen onder de Regeling afgedankte elektr(on)ische apparaten?

Raadpleeg hiervoor onze Handreiking reikwijdte. Dit is een hulpmiddel om te bepalen welke apparaten vallen onder het begrip ‘elektrische en elektronische apparaten’ zoals in de Regeling afgedankte elektr(on)ische apparatuur wordt benoemd in artikel 1.f.

Een paar specifieke apparaten worden behandeld in hoofdstuk 3 van de

Europese Frequently Asked Questions on Directive 2012/19/EU on Waste elektrical and Electronic Equipment (WEEE)

Is het toegestaan de kosten voor inzameling en verwerking apart voor de consument op een factuur te tonen?

Nee, dit is niet toegestaan.

In de Europese Richtlijn waar de Regeling afgedankte elektrische en elektronische apparatuur op gebaseerd is, staat in artikel 14 eerste lid dat de lidstaten kunnen bepalen dat de producenten de kosten afzonderlijk bij verkoop aan de koper mogen tonen. Maar Nederland heeft er niet voor gekozen om dit toe te staan. In de transponeringstabel (onderdeel van de nieuwe regeling) staat dit vermeld.

Zie voor meer toelichting ook:

Heeft u hierover nog andere vragen? Neem dan contact op met de Helpdesk Afvalbeheer