Biobased Kunststoffen zijn nodig, maar komen er niet vanzelf

Actieplan Biobased Kunststoffen doet aanbevelingen voor versnelling

‘Biobased grondstoffen als alternatief voor aardolie kunnen de productie van plastics verduurzamen, maar die vervanging gaat niet vanzelf.’ Met die boodschap heeft het Transitieteam Kunststoffen zijn ‘Actieplan Biobased Kunststoffen’ overhandigd aan staatssecretaris Van Veldhoven van Infrastructuur en Waterstaat. Voorzitter Jos Keurentjes van het transitieteam: “Biobased kunststoffen zijn duurder dan fossiele alternatieven, maar vaak wel duurzamer. Zonder ingrijpen van de overheid blijft aardolie de eerste keuze. Daarom zijn onze aanbevelingen zo belangrijk.”

Recent is dit plan samen met de maatschappelijke partners, zoals NGO’s, brancheorganisaties en industriële partners, afgerond. Het richt zich specifiek op twee dingen: acties die nodig zijn om de vraag naar en de productie van biobased kunststoffen te verhogen en een methodiek om te bepalen waar biobased plastics duurzaamheidswinst opleveren.

Overheid pakt handschoen op

Staatssecretaris Van Veldhoven gaf bij de ‘digitale’ overhandiging van het rapport aan verheugd te zijn met het Actieplan en de bereidwilligheid en gezamenlijkheid van de industrie om aan de slag te gaan met de acties. Door de overheid wordt inmiddels gewerkt op diverse fronten (zowel nationaal als internationaal) om de ombouw naar een Circulaire Economie te versnellen. Begin 2021 zal de Staatssecretaris met een Kamerbrief Biobased plastics komen, waarin zij haar beleid op dit dossier kenbaar maakt richting de Tweede Kamer. Staatssecretaris Van Veldhoven hierover: “De aanbevelingen uit het Actieplan komen daarom absoluut op een goed moment en vormen een goede basis voor mijn afwegingen en inzet op het beleidsterrein Biobased plastics”.

Drempels wegnemen

Bij de aanbieding van het rapport is met de Staatssecretaris gesproken over de belangrijkste drempels in het huidige systeem, die maken dat momenteel de ontwikkeling van de markt voor biobased kunststoffen moeizaam verloopt. De prijs is daarbij de belangrijkst drempel; biobased grondstoffen moeten concurreren met goedkope aardolie. Maar ook inzicht in de duurzaamheidswinst, de beschikbaarheid van goeie sorteer- en recyclesystemen en de onbekendheid met ‘nieuwe’ kunststoffen kunnen een belemmering vormen. Sommige biobased kunststoffen zijn echt anders dan de gangbare kunststoffen en daarmee nog relatief onbekend bij industrie en consumenten.

Echte duurzaamheidswinst

Voorzitter Jos Keurentjes van het Transitieteam gaf bij de aanbieding van het Actieplan aan “het cruciaal te vinden dat enkel toepassingen van biobased kunststoffen die échte duurzaamheidswinst opleveren worden gestimuleerd door de overheid”. Dat is belangrijk omdat studies laten zien dat sommige toepassingen van biobased plastics helemaal geen winst voor het milieu opleveren. Het actieplan geeft dan ook invulling aan deze duurzaamheidscriteria en geeft daarmee richting aan de vraag welke biobased kunststoffen in aanmerking moeten komen voor stimulering.

Van Actieplan naar concrete acties voor industrie en overheid

Om verduurzaming van de kunststofketen te bereiken is het belangrijk om het gebruik van biobased grondstoffen te stimuleren en aantrekkelijk te maken. De industrie moet hiertoe gericht innoveren en neemt het voortouw in de acties gericht op het vergroten van het aanbod en de vraag naar biobased kunststoffen; het ontwerpen van biobased producten en het investeren in verwerking- en recyclingopties.

Maar ook de overheid heeft een rol. Zij moet de wet- en regelgeving en haar beleid aanpassen om de duurzame toepassing van biobased kunststoffen te faciliteren en te zorgen voor een gelijk speelveld met traditionele kunststoffen en andere materialen. Om te borgen dat stimulering vanuit de overheid voldoende duurzaamheidswinst oplevert is het van belang om hiervoor een toetsingskader te hanteren, gebaseerd op de duurzaamheidscriteria zoals het Actieplan die schetst.

__________________________________________________________________________________________________

Over het Transitieteam Kunststoffen

Het actieplan Biobased Kunststoffen komt voort uit de transitieagenda Kunststoffen en geeft aan hoe meer vraag en aanbod van biobased kunststoffen gerealiseerd kunnen worden. De transitieagenda Kunststoffen is een voortvloeisel uit het rijksbrede programma ‘Nederland circulair in 2050’ dat als doel heeft een 100% circulaire Nederlandse economie in 2050. De ambitie van het kabinet is om samen met maatschappelijke partners in 2030 een (tussen)doel te realiseren van 50% minder gebruik van primaire grondstoffen (mineraal, fossiel en metalen). Deze doelstellingen zijn door meer dan 400 bedrijven, ngo’s, financiële instellingen, kennisinstituten, overheden en andere organisaties onderschreven in het Grondstoffenakkoord en namens deze partners zijn in 2018 transitieagenda’s opgesteld, waaronder de Transitieagenda Kunststoffen.